Shloka 6
भीष्मस्य मध्याह्नयुद्धवर्णनम् / Mid-day Battle Description: Bhīṣma Engaged by the Pāñcālas
Devanagari script
अधनस्य मृतं श्रेयो न च ज्ञातिवधाद् धनम् । कि नु प्राप्स्यामहे कृष्ण हत्वा ज्ञातीनू समागतान्,“मनुष्यका निर्धन रहकर मर जाना अच्छा है, परंतु जाति-भाइयोंके वधसे धन प्राप्त करना कदापि अच्छा नहीं है। कृष्ण! हम यहाँ आये हुए इन जाति-भाइयोंको मारकर क्या प्राप्त कर लेंगे
Translation
ధనంలేక మరణించడమే మేలు; కానీ స్వజనులను వధించి ధనం పొందడం మేలు కాదు. కృష్ణా! ఇక్కడ సమాగమమైన ఈ బంధువులను చంపి మనం ఏమి పొందగలము?
Word by Word
अधनस्यof a poor (man)
अधनस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअधन
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
मृतम्death
मृतम्:
Karta
TypeNoun
Rootमृत
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रेयःbetter, preferable
श्रेयः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
ज्ञाति-वधात्from the killing of kinsmen
ज्ञाति-वधात्:
Apadana
TypeNoun
Rootज्ञाति-वध
FormMasculine, Ablative, Singular
धनम्wealth
धनम्:
Karta
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Nominative, Singular
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
नुindeed/then (emphatic particle)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
प्राप्स्यामहेshall we obtain
प्राप्स्यामहे:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Plural, Parasmaipada
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
Sampradana
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
हत्वाhaving slain
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त्वा (absolutive), Parasmaipada
ज्ञातीन्kinsmen
ज्ञातीन्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञाति
FormMasculine, Accusative, Plural
समागतान्assembled, come together
समागतान्:
TypeAdjective
Rootसम्-आ-गम्
FormMasculine, Accusative, Plural, क्त (past passive participle)
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes