Shloka 16
भीष्मस्य मध्याह्नयुद्धवर्णनम् / Mid-day Battle Description: Bhīṣma Engaged by the Pāñcālas
Devanagari script
ततो राजंस्तव सुता भीमसेनमुपाद्रवन् । परिवार्य रणे द्रोणं वसवो वासवं यथा,राजन्! तब आपके पुत्र, जैसे वसुगण इन्द्रके सब ओर खड़े होते हैं, उसी प्रकार द्रोणाचार्यको चारों ओरसे घेरकर रणभूमिमें भीमसेनपर टूट पड़े
Transliteration
tato rājan tava sutā bhīmasenam upādravan | parivārya raṇe droṇaṃ vasavo vāsavaṃ yathā ||
Translation
రాజా! అప్పుడు నీ కుమారులు యుద్ధభూమిలో ద్రోణాచార్యుణ్ని చుట్టుముట్టి—వసువులు వాసవుడు (ఇంద్రుడు) చుట్టూ నిలిచినట్లుగా—భీమసేనునిపై దాడి చేశారు।
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
तवof you, your
तव:
TypePronoun
Rootत्वद्
FormGenitive, Singular
सुताःsons
सुताः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Plural
भीमसेनम्Bhimasena
भीमसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Accusative, Singular
उपाद्रवन्rushed upon, attacked
उपाद्रवन्:
TypeVerb
Rootउप + द्रु (धातु: द्रु)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
TypeVerb
Rootपरि + वृत् (धातु: वृत्)
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), Active
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
द्रोणम्Drona
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Accusative, Singular
वसवःthe Vasus
वसवः:
Karta
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Nominative, Plural
वासवम्Vasava (Indra)
वासवम्:
Karma
TypeNoun
Rootवासव
FormMasculine, Accusative, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DhṛtarāṣṭraK
Kauravas (tava sutāḥ)B
Bhīmasena (Bhīma)D
Droṇa (Droṇācārya)V
Vasus (Vasavaḥ)I
Indra (Vāsava)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes