Shloka 37
भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्
Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement
Devanagari script
पार्श्वैस्तु दारितैरन्ये वारणैर्वरवारणा: । मुमुचु: शोणितं भूरि धातूनिव महीधरा:,बहुत-से श्रेष्ठ हाथी हाथियोंके आघातसे ही अपना पार्श्वभाग विदीर्ण हो जानेके कारण उसी प्रकार प्रचुरमात्रामें अपना रक्त बहा रहे थे, जैसे पर्वत गेरु आदि धातुओंसे मिश्रित झरने बहाते हों
Translation
అనేక శ్రేష్ఠ గజాలు ఇతర గజాల ఢీకొట్టడమే కారణంగా తమ పార్శ్వభాగాలు చీలిపోవడంతో, పర్వతాలు గేరు మొదలైన ధాతువులతో కలిసిన జలధారలను వదిలినట్లే, విపరీతంగా రక్తాన్ని కార్చాయి।
Word by Word
पार्श्वैःwith (their) sides/flanks
पार्श्वैः:
Karana
TypeNoun
Rootपार्श्व
FormNeuter, Instrumental, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दारितैःtorn/rent
दारितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootदारित
FormNeuter, Instrumental, Plural
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
वारणैःby elephants
वारणैः:
Karana
TypeNoun
Rootवारण
FormMasculine, Instrumental, Plural
वरवारणाःexcellent elephants
वरवारणाः:
Karta
TypeNoun
Rootवर-वारण
FormMasculine, Nominative, Plural
मुमुचुःthey released/let flow
मुमुचुः:
TypeVerb
Rootमुच्
FormPerfect (Liṭ), 3, Plural, Parasmaipada
शोणितम्blood
शोणितम्:
Karma
TypeNoun
Rootशोणित
FormNeuter, Accusative, Singular
भूरिmuch, abundantly
भूरि:
TypeIndeclinable
Rootभूरि
धातून्minerals/ores
धातून्:
Karma
TypeNoun
Rootधातु
FormMasculine, Accusative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महीधराःmountains
महीधराः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीधर
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes