Shloka 21
भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्
Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement
Devanagari script
अन्योन्यमभिधावन्त: सम्प्रहारं प्रचक्रिरे । नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंकोी छोड़ते और एक-दूसरेकी ओर दौड़ते हुए उभय पक्षके महारथी भीषण युद्ध करने लगे ।। २० ई ।। व्यतिषक्तं महारौद्रं युद्ध भीरुभयावहम्
Transliteration
sañjaya uvāca | anyonyam abhidhāvantaḥ samprahāraṃ pracakrire | vyatiṣaktaṃ mahāraudraṃ yuddhaṃ bhīr-ubhayāvaham ||
Translation
వారు పరస్పరం దూసుకొచ్చి ఘోరమైన ప్రహారాలను ప్రారంభించారు. యుద్ధం గందరగోళంగా, అత్యంత రౌద్రంగా మారి, ఇరుపక్షాలకూ భయంకరమైంది.
Word by Word
अन्योन्यम्mutually, each other
अन्योन्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
अभिधावन्तःrunning towards (charging)
अभिधावन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-धाव् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), प्रथमा बहुवचन, पुंलिङ्ग
सम्प्रहारम्combat, clash
सम्प्रहारम्:
Karma
TypeNoun
Rootसम्प्रहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रचक्रिरेthey began / they set in motion
प्रचक्रिरे:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-चर् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन
व्यतिषक्तम्intermingled, entangled
व्यतिषक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवि-अति-षञ्ज् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
महारौद्रम्very dreadful, extremely fierce
महारौद्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहारौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
भीरुthe fearful (cowardly) / fear
भीरु:
TypeNoun
Rootभीरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपद-रूपेण)
उभयboth
उभय:
TypeAdjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद-रूपेण (अव्यक्त-विभक्ति)
आवहम्bringing, causing
आवहम्:
TypeAdjective
Rootआ-वह् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/ण्वुलादि-प्रत्ययान्त विशेषण-रूप), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासान्त)
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaU
ubhayapakṣa (both armies/sides)M
mahāratha (great chariot-warriors)A
astra (missile weapons)Ś
śastra (hand weapons)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes