Shloka 196
भीष्मपर्व — अध्याय ९६: सौभद्रस्य आक्रमणम्, अलम्बुसस्य प्रतिविधानम्
Abhimanyu’s assault; Alambusa’s counter-engagement
तावकानां परेषां च संग्रामेष्वनिवर्तिनाम् | महाराज! उस समय रक्षकोंद्वारा सब ओरसे घिरे हुए घटोत्कचको छोड़कर संग्राममें कभी पीठ न दिखानेवाले आपके तथा शत्रुपक्षेके उन महामनस्वी योद्धाओंमें भारी युद्ध छिड़ गया
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca saṃgrāmeṣv anivartinām | mahārāja! us samaya rakṣakair dvārā sarvato ghirā huye ghaṭotkaca-ko chhoḍakara saṃgrāmeṃ kabhī pīṭha na dikhāne-vāle āpake tathā śatru-pakṣa ke un mahāmanasvī yoddhāoṃ meṃ bhārī yuddha chiḍa gayā |
మహారాజా! ఆ సమయంలో రక్షకులు అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టిన ఘటోత్కచుని పక్కనబెట్టి, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ వెనుదిరగని మీవారితో శత్రుపక్షంలోని మహామనస్క వీరుల మధ్య ఘోర సంగ్రామం చెలరేగింది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfastness in battle—warriors who do not retreat (anivartin) and do not 'show their back'—framing courage and resolve as a valued martial ethic, even amid the tragic inevitability of war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that, apart from the episode involving Ghaṭotkaca being encircled by protectors, a major clash breaks out between the Kaurava forces and the opposing army—both sides composed of determined, high-spirited fighters.