Shloka 68
भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal
राक्षसो5प्यनदद् घोरं स शब्दस्तुमुलो5भवत् | बलवान् इरावानके फरसेसे छिन्न-भिन्न हुआ वह वीर राक्षस घोर आर्तनाद करने लगा। उसका वह शब्द बड़ा भयंकर प्रतीत होता था ।। ६७ ह ।। परश्वधक्षतं रक्ष: सुत्राव बहु शोणितम्,फरसेसे बारंबार छिदनेके कारण राक्षसके शरीरसे बहुत-सा रक्त बह गया। इससे राक्षस ऋष्यशृंगके बलवान पुत्र अलम्बुषने समरभूमिमें अत्यन्त क्रोध और वेग प्रकट किया। उसने युद्धस्थलमें अपने शत्रुको प्रबल हुआ देख अत्यन्त भयंकर एवं विशाल रूप धारण करके अर्जुनके वीर एवं यशस्वी पुत्र इरावानूको कैद करनेका प्रयत्न आरम्भ किया
rākṣaso 'py anadad ghoraṃ sa śabdas tumulo 'bhavat | paraśvadhakṣataṃ rakṣaḥ sūtrāv bahu śoṇitam ||
సంజయుడు అన్నాడు—రాక్షసుడైనప్పటికీ అతడు ఘోరంగా గర్జించాడు; ఆ శబ్దం తుములంగా మారి భయంకరంగా వినిపించింది. గొడ్డలి గాయాలతో ఆ రాక్షసుని దేహం నుండి విపరీతంగా రక్తం కారింది. అప్పుడు యుద్ధరంగంలో శత్రువు బలంగా నిలిచినట్లు చూసి ఋశ్యశృంగుని బలవంతుడైన కుమారుడు అలంబుషుడు కోపం, వేగంతో ఉవ్వెత్తున లేచి, విస్తారమైన భయానక రూపం ధరించి, అర్జునుని వీరుడైన యశస్వి కుమారుడు ఇరావాన్ను పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించసాగాడు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how rage and the thirst to dominate in war can escalate cruelty—turning combat into overpowering seizure rather than disciplined, dharmic fighting. It implicitly warns that uncontrolled krodha distorts judgment and intensifies suffering.
A rākṣasa, wounded by an axe and bleeding heavily, lets out a terrifying roar. Alambuṣa, enraged and energized, assumes a huge fearsome form and attempts to capture Irāvān, Arjuna’s brave son, on the battlefield.