Shloka 58
भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal
Devanagari script
ते संरब्धा: समागम्य द्विसाहस्रा: प्रहारिण: । अचिराद् गमयामासु: प्रेतलोक॑ परस्परम्,वे दो हजार प्रहारकुशल योद्धा क्रोधमें भरे हुए आकर इरावानके सैनिकोंके साथ युद्ध करने लगे। इस प्रकार दोनों ओरके योद्धाओंने परस्पर प्रहार करके शीघ्र ही एक-दूसरेको यमलोक पहुँचा दिया
Translation
ఆ రెండు వేల మంది ప్రహారనిపుణ యోధులు కోపంతో ఉప్పొంగి ఎదురెదురుగా వచ్చి ఢీకొన్నారు; పరస్పరం దెబ్బలు కొట్టి త్వరలోనే ఒకరినొకరు ప్రేతలోకానికి పంపించారు.
Word by Word
तेthey (those)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
संरब्धाःenraged, agitated
संरब्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसं-रभ् (ppp: संरब्ध)
FormMasculine, Nominative, Plural
समागम्यhaving come together/assembled
समागम्य:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
द्विसाहस्राःtwo-thousand (in number)
द्विसाहस्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्वि + साहस्र
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रहारिणःstrikers, assailants, attackers
प्रहारिणः:
Karta
TypeNoun
Rootप्र-हृ (agent noun: प्रहारिन्)
FormMasculine, Nominative, Plural
अचिरात्soon, in a short time
अचिरात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअचिर
Formtrue
गमयामासुःthey caused (to go), sent
गमयामासुः:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (causative: गमय; periphrastic perfect: आमास)
FormPeriphrastic Perfect (Liṭ, with आमास), Third, Plural, Parasmaipada, true
प्रेतलोकम्to the world of the dead
प्रेतलोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रेतलोक
FormMasculine, Accusative, Singular
परस्परम्each other, mutually
परस्परम्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर
Formtrue
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes