Shloka 28
Adhyāya 92: Irāvanta-śoka, punaḥ-pravṛttiḥ saṅgrāmasya
Arjuna’s grief and the battle’s renewed intensity
स संग्रामो महाराज घोररूपो5भवन्महान् । कुरूणां पाण्डवानां च यमराष्ट्रविवर्धन:,महाराज! कौरवों और पाण्डवोंका वह घोर महा-संग्राम यमलोककी वृद्धि करनेवाला था
sa saṅgrāmo mahārāja ghorarūpo 'bhavan mahān | kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca yamarāṣṭravivardhanaḥ ||
మహారాజా! కురువులు మరియు పాండవుల మధ్య ఉద్భవించిన ఆ మహాసంగ్రామం ఘోరరూపమైయుండెను—యమరాజ్యాన్ని విస్తరించునది, ఎందుకంటే అది అనేకులను మరణముఖానికి పంపెను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the moral gravity of war: even when framed as a kṣatriya conflict, its immediate fruit is death on a massive scale—symbolized as the ‘increase of Yama’s realm.’ It invites reflection on the human cost that accompanies ambition, anger, and contested claims to power.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the battle between the Kauravas (Kurus) and the Pāṇḍavas has become a vast and terrifying confrontation, marked by heavy slaughter—so much so that it is described as enlarging the domain of Yama, the lord of death.