Shloka 13
Adhyāya 92: Irāvanta-śoka, punaḥ-pravṛttiḥ saṅgrāmasya
Arjuna’s grief and the battle’s renewed intensity
तदेतत् समनुप्राप्तं पूर्वमेव विशाम्पते । तस्मात् त्वं शृणु तत्त्वेन यथा युद्धमवर्तत,प्रजापालक नरेश! यह सब तो पहलेसे ही प्राप्त है। अब आप जिस प्रकार युद्ध हुआ, उसका यथावत् समाचार सुनिये
tad etat samanuprāptaṃ pūrvam eva viśāmpate | tasmāt tvaṃ śṛṇu tattvena yathā yuddham avartata ||
ప్రజాపాలక నరేశా! ఇది అంతా ముందే సంభవించాల్సినదే. కాబట్టి యుద్ధం ఎలా జరిగిందో నిజంగా, శ్రద్ధగా వినుము.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes truthful reporting and the sense of inevitability in great events: Sañjaya frames the war’s course as something already set in motion, and commits to narrating it ‘tattvena’—accurately and without distortion.
Sañjaya addresses the king (Dhṛtarāṣṭra) and transitions into a factual account of the battle, signaling that he will now describe, in proper sequence and truthfully, how the fighting proceeded.