Shloka 20
Devanagari script
रणे भारतसिंहस्य ददृशु: क्षत्रिया गतिम् । अग्नेर्वायुसहायस्य यथा कक्ष॑ दिधक्षत:,जैसे वायुकी सहायतासे घास-फूसको जलानेकी इच्छावाली अग्नि अत्यन्त प्रज्वलित हो उठती है, उसी प्रकार भरतवंशके सिंह भीष्मके स्वरूपको रफणक्षेत्रमें क्षत्रियोंने अत्यन्त तेजस्वी देखा
Translation
వాయుసహాయంతో గడ్డి-చెత్తను దహించదలచిన అగ్ని ఎలా అత్యంత ప్రదీప్తమవుతుందో, అలాగే రణరంగంలో క్షత్రియులు భరతవంశసింహుడు భీష్ముని గతి-స్వరూపములను అపార తేజస్సుతో దర్శించిరి.
Word by Word
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
भारतसिंहस्यof the lion of the Bharatas (Bhishma)
भारतसिंहस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootभारतसिंह
FormMasculine, Genitive, Singular
ददृशुःthey saw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
क्षत्रियाःthe Kshatriyas
क्षत्रियाः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural
गतिम्movement, course
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
अग्नेःof fire
अग्नेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Genitive, Singular
वायुसहायस्यhaving wind as helper (wind-aided)
वायुसहायस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootवायुसहाय
FormMasculine, Genitive, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
कक्षम्thicket, dry brush/grass
कक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootकक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
दिधक्षतःof (fire) wishing to burn
दिधक्षतः:
Sambandha
TypeVerb
Rootदह्
FormDesiderative present participle (Parasmaipada), Masculine, Genitive, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes