Shloka 12
तत्पश्चात् भीमसेनने दो बाणोंसे दुर्योधनका धनुष काट दिया, दोसे उसके सारथिको पीड़ित किया और चार बाणोंसे उसके वेगशाली घोड़ोंको यमलोक भेज दिया ।। द्वाभ्यां च सुविकृष्टा भ्यां शराभ्यामरिमर्दन: । छत्र॑ चिच्छेद समरे राज्ञस्तस्य नरोत्तम,नरश्रेष्ठ) फिर शत्रुमर्दन भीमने धनुषको अच्छी तरह खींचकर छोड़े हुए दो बाणोंद्वारा समरभूमिमें राजा दुर्योधनके छत्रको काट दिया
tataḥ paścāt bhīmasenena dvābhyāṃ bāṇābhyāṃ duryodhanasya dhanuś chinnaṃ, dvābhyāṃ tasya sārathiḥ pīḍitaḥ, caturbhiś ca tasya vegavanto hayā yamalokaṃ preṣitāḥ | dvābhyāṃ ca suvikṛṣṭābhyāṃ śarābhyām arimardanaḥ chatraṃ ciccheda samare rājñas tasya narottamaḥ ||
ఆ తరువాత భీమసేనుడు రెండు బాణాలతో దుర్యోధనుని ధనుస్సును కోసెను, రెండు బాణాలతో అతని సారథిని బాధింపజేసెను, నాలుగు బాణాలతో అతని వేగశాలి అశ్వాలను యమలోకానికి పంపెను. తరువాత శత్రుమర్దనుడైన భీముడు ధనుస్సును పూర్తిగా లాగి విడిచిన రెండు బాణాలతో యుద్ధభూమిలో ఆ రాజుని రాజఛత్రాన్ని కోసివేసెను.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma expressed through disciplined martial skill: victory is pursued not only by killing but by disabling an opponent’s means (bow, charioteer, horses) and by striking symbols of arrogance and authority (the royal parasol), reminding that power and status are fragile in the face of righteous valor and superior strategy.
Sañjaya reports that Bhīma rapidly overwhelms Duryodhana’s chariot: he cuts Duryodhana’s bow, wounds the charioteer, kills the horses, and then slices off Duryodhana’s royal parasol—an act that publicly diminishes the king’s battlefield standing.