Shloka 12
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — इरावान्-आवन्त्ययोः युद्धम्, घटोत्कच-भगदत्त-संघर्षः, मद्रेश्वर-विक्षेपः
Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Irāvān vs the Avanti princes; Ghaṭotkaca vs Bhagadatta; Śalya checked by the Mādrī twins
Devanagari script
स्वजनैस्तु नरैर्मुख्यैर्बहुशो दृष्टकर्मभि: । लोकपालोपमैस्तात पालितं लोकविश्रुतम्
Translation
తాత! కార్యాచరణలు ఎన్నోసార్లు చూచబడిన అటువంటి ప్రధాన స్వజనులచే—లోకపాలులవలె పరాక్రమశాలులైన వారిచే—ఈ సేన పోషింపబడుతోంది; ఇది సమస్త లోకమందు ప్రసిద్ధం.
Word by Word
स्वजनैःby (one's) own people/kinsmen
स्वजनैः:
Karana
TypeNoun
Rootस्वजन
FormMasculine, Instrumental, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नरैःby men
नरैः:
Karana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Instrumental, Plural
मुख्यैःby chief/foremost (ones)
मुख्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमुख्य
FormMasculine, Instrumental, Plural
बहुशःmany times/often
बहुशः:
TypeIndeclinable
Rootबहुशः
दृष्टकर्मभिःby those whose deeds have been seen/observed
दृष्टकर्मभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootदृष्टकर्मन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
लोकपालोपमैःby those comparable to the guardians of the world (Lokapālas)
लोकपालोपमैः:
Karana
TypeAdjective
Rootलोकपालोपम
FormMasculine, Instrumental, Plural
तातO dear one/son
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
पालितम्protected/maintained (is)
पालितम्:
TypeVerb
Rootपालित
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
लोकविश्रुतम्world-renowned
लोकविश्रुतम्:
TypeAdjective
Rootलोकविश्रुत
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes