Shloka 1
Bhīṣma’s Stuti of Keśava and Counsel on Nara–Nārāyaṇa (भीष्म-स्तवः; नरनारायण-प्रसङ्गः)
संजय कहते हैं--भारत! जब रात बीती और प्रभात हुआ, तब भरतवंशियोंकी सेनाके अग्रभागमें स्थित हुए महामना भीष्म समग्रसेनासे घिरकर शत्रुओंसे युद्ध करनेके लिये चले। उस समय उनके मनमें शत्रुओंके प्रति बड़ा क्रोध था,अपर एकषेष्टितमो< ध्याय: अभिमन्युका पराक्रम और धृष्टद्युम्नद्वारा शलके पुत्रका वध संजय उवाच द्रौणिभूरिश्रवा: शल्यश्रित्रसेनश्व॒ मारिष । पुत्र: सांयमनेश्वैव सौभद्रं पर्यवारयन् संजय कहते हैं--माननीय राजन! द्रोणपुत्र अश्वत्थामा, भूरिश्रवा, शल्य, चित्रसेन तथा शलके पुत्रने सुभद्राकुमार अभिमन्युको आगे बढ़नेसे रोका
sañjaya uvāca | drōṇibhūriśravāḥ śalyaś citrasenaś ca māriṣa | putraḥ sāyamanes caiva saubhadraṃ paryavārayan ||
సంజయుడు పలికెను—మహారాజా! ద్రోణపుత్రుడు అశ్వత్థామ, భూరిశ్రవ, శల్య, చిత్రసేన మరియు సాయమనుని కుమారుడు—వీరందరూ సుభద్రాపుత్రుడు సౌభద్రుడు అభిమన్యువును చుట్టుముట్టి అతని ముందడుగును ఆపిరి।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how power can be marshalled collectively against a single opponent, raising questions of fairness and kṣatriya-ethics in war. It prepares the reader to reflect on where strategy ends and adharma begins when many restrain one, especially a younger warrior.
Sañjaya reports to the king that several prominent Kaurava-side warriors—Aśvatthāmā, Bhūriśravā, Śalya, Citrasena, and Sāyamana’s son—encircle Abhimanyu (Subhadrā’s son) and prevent him from moving forward, setting up the ensuing combat episode.