Shloka 5

Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava

Devanagari script

अभ्ययाज्जवनैरश्वैः पाण्डवानामनीकिनीम्‌ । महत्या सेनया गुप्तस्तव पुत्रैश्न सर्वश:,संजयने कहा--भारत! उस दिन जब पूर्वह्नकालका अधिक भाग व्यतीत हो गया, सूर्यदेव पश्चिम दिशामें जाकर स्थित हुए और विजयको प्राप्त हुए महामना पाण्डव खुशी मनाने लगे, उस समय सब धर्मोके विशेषज्ञ आपके ताऊ भीष्मजीने वेगशाली अअश्रोंद्वारा पाण्डवोंकी सेनापर आक्रमण किया। उनके साथ विशाल सेना चली और आपके पुत्र सब ओरसे उनकी रक्षा करने लगे

Transliteration

sañjaya uvāca |

abhyayāj javanair aśvaiḥ pāṇḍavānām anīkinīm |

mahatyā senayā guptaḥ tava putraiś ca sarvaśaḥ ||

Translation

సంజయుడు పలికెను—అప్పుడు మీ కుమారులు అన్ని వైపుల నుండీ కాపాడగా, మహాసేన సహాయంతో భీష్ముడు వేగవంతమైన అశ్వములతో త్వరగా దూసుకెళ్లి పాండవుల సేనపై పడెను.

Word by Word

अभ्ययात्attacked/advanced towards

जवनैःwith swift

अश्वैःhorses

पाण्डवानाम्of the Pandavas

अनीकिनीम्army (host)

महत्याwith a great

सेनयाarmy

गुप्तःprotected/guarded

तवyour

पुत्रैःby (your) sons

नnot

सर्वशःon all sides/entirely

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra (implied by 'tava')

Bhīṣma (implied by context of the narration in this section)

Pāṇḍavas

Kauravas (your sons)

horses

army (anīkinī/senā)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes