Shloka 17

Dhṛtarāṣṭra’s Anxiety and Bhīṣma’s Theological Explanation of Pāṇḍava Invincibility

Book 6, Chapter 61

Devanagari script

पत्तिसड्घा रणे पत्तीन्‌ भिन्दिपालपरश्वधथैः । न्यपातयन्त संहृष्टा: परस्परकृतागस:,हर्ष और उल्लासमें भरकर एक-दूसरेका अपराध करनेवाले पैदलसमूह विपक्षके पैदल सैनिकोंको भिन्दिपाल और फरसोंसे मार-मारकर रणभूमिमें गिरा रहे थे

Transliteration

sañjaya uvāca | pattisaṅghā raṇe pattīn bhindipāla-paraśvadhaiḥ | nyapātayanta saṁhṛṣṭāḥ paraspara-kṛtāgasaḥ ||

Translation

యుద్ధంలో ఉల్లాసంతో ఉన్మత్తులై, పరస్పరం అపరాధులని భావించిన పాదాతి గుంపులు భిందిపాలాలు, పరశుధారలతో కొట్టి కొట్టి ప్రత్యర్థి పాదాతులను రణభూమిపై కూల్చుతున్నారు.

Word by Word

• पत्तिसङ्घाः: groups of foot-soldiers
• पत्तिसङ्घाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पत्ति + सङ्घ
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Masculine, Locative, Singular

• पत्तीन्: foot-soldiers
• पत्तीन्: Karma
• Type: Noun
• Root: पत्ति
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• भिन्दिपाल-परश्वधैः: with bhindipālas and axes
• भिन्दिपाल-परश्वधैः: Karana
• Type: Noun
• Root: भिन्दिपाल + परश्वध
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• न्यपातयन्: they caused to fall / felled
• Type: Verb
• Root: पत्
• Form: Imperfect, 3, Plural, Parasmaipada, Causative (ṇic)

• संहृष्टाः: delighted, exhilarated
• संहृष्टाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: संहृष्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• परस्पर-कृत-अगसः: having committed offenses against one another
• परस्पर-कृत-अगसः: Karta
• Type: Adjective
• Root: परस्पर + कृत + अगस्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• infantry (patti)
• bhindipāla (javelin)
• paraśvadha (battle-axe)
• battlefield (raṇa)