Shloka 35
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
नच तं ममृषे भीम: सिंहनादं महाहवे,भीमसेन उस महासमरमें भानुमान्की वह गर्जना न सह सके। उन्होंने और भी अधिक जोरसे सिंहके समान दहाड़ना आरम्भ किया। उनकी उस गर्जनासे कलिंगोंकी वह विशाल वाहिनी संत्रस्त हो उठी
sañjaya uvāca |
na ca taṃ mamṛṣe bhīmaḥ siṃhanādaṃ mahāhave |
bhīmasenaḥ sa mahāsamare bhānumataḥ sā garjanāṃ na sahasā soḍhum aśakat |
sa ca bhūyaḥ siṃhasyeva nādaṃ cakāra |
tasya nādena kaliṅgānāṃ sā viśālā vāhinī saṃtrastābhavat |
సంజయుడు పలికెను—ఆ మహాసమరంలో భీముడు భానుమంతుని సింహనాదాన్ని సహించలేకపోయెను. ఉద్ధృతుడై తానే మరింత బలంగా సింహంలా గర్జించెను. అతని గర్జనతో కలింగుల మహాసేన భీతిగ్రస్తమైంది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a kshatriya battlefield ethic: courage is tested not only by weapons but by psychological force. Endurance, resolve, and the ability to inspire fearlessness in one’s own side (and fear in the enemy) are portrayed as decisive moral-psychological factors in war.
Bhānumān gives a powerful battle-roar. Bhima cannot tolerate it and responds with an even louder lion-like shout. Bhima’s roar frightens and unsettles the large Kalinga force.