Shloka 49
भीष्मधनंजयद्वैरथम्
Bhīṣma–Dhanaṃjaya Duel and the Opening Clash
भीष्मोडपि समरे पार्थ विव्याध निशितै: शरै: । अर्जुनने पचीस तीखे बाणोंसे मारकर भीष्मको पीड़ित कर दिया। फिर भीष्मने भी समरभूमिमें अपने तीक्ष्ण सायकोंद्वारा अर्जुनको बींध दिया || ४८ इ ।। अन्योन्यस्य हयान् विद्ध्वा ध्वजी च सुमहाबलौ
bhīṣmo 'pi samare pārtha vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ | anyonyasya hayān viddhvā dhvajī ca sumahābalau ||
సంజయుడు అన్నాడు—సమరంలో భీష్ముడు కూడా పదునైన బాణాలతో పార్థ అర్జునుని గాయపరచాడు। ఆపై ధ్వజధారులైన ఆ ఇద్దరు మహాబలులు పరస్పరం ఒకరి గుర్రాలను ఒకరు కూలదోసి, క్షత్రియయుద్ధపు కఠిన పరస్పరతతో అచంచలంగా పోరాడుతూనే ఉన్నారు।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the stern ethic of kṣatriya-dharma: steadfastness under injury, mutual respect expressed through equal combat, and the acceptance that duty in war involves reciprocal harm without personal malice.
Sañjaya describes an intense exchange where Bhīṣma pierces Arjuna with sharp arrows; the two champions also strike each other’s horses, and—still bannered and powerful—continue their duel on the battlefield.