Shloka 19

भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः

Devanagari script

नालमेष क्षयं कर्तु परसैन्यस्य मारिष । आर्जवेनैव युद्धेन वीर वर्षशतैरपि,“माननीय वीर श्रीकृष्ण! यदि इस तरह सरलतापूर्वक ही युद्ध किया जाय तो यह भीमसेन अकेला सौ वर्षोमें भी शत्रु-सेनाका विनाश नहीं कर सकता

Transliteration

na alam eṣa kṣayaṃ kartuṃ parasainyasya māriṣa | ārjavenaiva yuddhena vīra varṣaśatair api ||

Translation

హే గౌరవనీయుడా! యుద్ధం కేవలం సూటిగా, నిష్కపటంగా మాత్రమే జరిగితే ఈ భీముడు శత్రుసేనను క్షయింపజేయలేడు; వంద సంవత్సరాలు వీరత్వం చూపినా దానిని నశింపజేయలేడు।

Word by Word

• na: not
• Type: Indeclinable
• Root: na

• alam: able/sufficient
• Type: Indeclinable
• Root: alam

• eṣaḥ: this (one)
• eṣaḥ: Karta
• Type: Pronoun
• Root: etad
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• kṣayam: destruction/decay
• kṣayam: Karma
• Type: Noun
• Root: kṣaya
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• kartum: to do/to make
• Type: Verb
• Root: kṛ
• Form: tumun (infinitive)

• para-sainyasya: of the enemy army
• Type: Noun
• Root: para-sainya
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• māriṣa: O venerable sir!
• Type: Noun
• Root: māriṣa
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• ārjavena: by straightforwardness/simplicity
• ārjavena: Karana
• Type: Noun
• Root: ārjava
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• eva: indeed/only
• Type: Indeclinable
• Root: eva

• yuddhena: by fighting/with battle
• yuddhena: Karana
• Type: Noun
• Root: yuddha
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• vīra: O hero!
• Type: Noun
• Root: vīra
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• varṣa-śataiḥ: with hundreds of years / for hundreds of years
• varṣa-śataiḥ: Karana
• Type: Noun
• Root: varṣa-śata
• Form: Neuter, Instrumental, Plural

• api: even/also
• Type: Indeclinable
• Root: api

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• enemy army (para-sainya)