Shloka 17

भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः

Devanagari script

एको भीम: परं शक्‍त्या युध्यत्येव महाभुज: । केवल बाहुवीर्येण क्षत्रधर्ममनुस्मरन्‌,“एकमात्र महाबाहु भीमसेन ही क्षत्रिय-धर्मका विचार करता हुआ केवल बाहुबलके भरोसे अपनी पूरी शक्ति लगाकर युद्ध कर रहा है

Transliteration

eko bhīmaḥ paraṃ śaktyā yudhyatyeva mahābhujaḥ | kevala-bāhuvīryeṇa kṣatradharmam anusmaran |

Translation

మహాబాహువైన భీముడు ఒక్కడే క్షత్రధర్మాన్ని స్మరిస్తూ, కేవలం తన భుజబల వీర్యంపై ఆధారపడి, పరమశక్తితో యుద్ధం చేస్తున్నాడు।

Word by Word

• एकः: alone, single
• एकः: Karta
• Type: Adjective
• Root: एक
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भीमः: Bhima
• भीमः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• परम्: supreme, utmost
• परम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: परम
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• शक्त्या: with power/strength
• शक्त्या: Karana
• Type: Noun
• Root: शक्ति
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• युध्यति: fights
• Type: Verb
• Root: युध्
• Form: Present, Third, Singular, Atmanepada

• एव: indeed, just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• महाभुजः: mighty-armed
• महाभुजः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महाभुज
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• केवल: only, merely
• Type: Indeclinable
• Root: केवल

• बाहुवीर्येण: by the strength of (his) arms
• बाहुवीर्येण: Karana
• Type: Noun
• Root: बाहुवीर्य
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• क्षत्रधर्मम्: the duty/law of a kshatriya
• क्षत्रधर्मम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षत्रधर्म
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अनुस्मरन्: remembering, keeping in mind
• अनुस्मरन्: Karta
• Type: Verb
• Root: अनुस्मृ
• Form: Present active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīma (Bhīmasena)