Shloka 10
भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः
Devanagari script
क्षपयिष्यति सेनां मे कृष्ण भीष्मो महास्त्रवित्,“श्रीकृष्ण! भीष्म महान दिव्यास्त्रोंके ज्ञाता हैं। वे मेरी सारी सेनाका संहार कर डालेंगे। जैसे पतिंगे मरनेके लिये ही जलती आगमें कूद पड़ते हैं, उसी प्रकार मेरे समस्त सैनिक अपने विनाशके लिये ही भीष्मके समीप जाते हैं
Translation
హే కృష్ణా! మహాస్త్రవిదుడైన భీష్ముడు నా సేనను సమూలంగా క్షయింపజేస్తాడు. ఎలా అయితే చావుకోసమే చిమ్మటలు మండుతున్న అగ్నిలోకి దూకుతాయో, అలాగే నా సైనికులంతా తమ వినాశానికే భీష్ముని సమీపానికి వెళ్తున్నారు.
Word by Word
क्षपयिष्यतिwill destroy / will cause to perish
क्षपयिष्यति:
TypeVerb
Rootक्षप् (क्षपयति)
Formलृट् (Simple Future), 3rd, Singular, Parasmaipada
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
महास्त्रवित्knower of great weapons (great-weapon-knower)
महास्त्रवित्:
TypeAdjective
Rootमहास्त्रवित्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes