Shloka 55
Chapter 47: Krauñca-vyūha Deployment and Conch-Signals
Kaurava–Pāṇḍava Readiness
Devanagari script
करवाणि च ते काम ब्रूहि त्वमभिकड्क्षितम् । एवंगते महाराज युद्धादन्यत् किमिच्छसि,महाराज! मैं तुम्हारी कामना पूर्ण करूँगा। तुम्हारा अभीष्ट मनोरथ क्या है? वर्तमान परिस्थितिमें मैं तुम्हारी ओरसे युद्ध तो कर नहीं सकता; उसे छोड़कर तुम बताओ, क्या चाहते हो?
Transliteration
karavāṇi ca te kāma brūhi tvam abhikāṅkṣitam | evaṃgate mahārāja yuddhād anyat kim icchasi ||
Translation
ద్రోణుడు అన్నాడు—నీ కోరికను నేను నెరవేర్చుతాను; నీకు నిజంగా ఏది అభిలషితమో చెప్పు. మహారాజా, ఇప్పుడు ఈ పరిస్థితిలో నీ తరఫున నేను యుద్ధం చేయలేను; యుద్ధాన్ని విడిచి నీవు ఇంకేమి కోరుతున్నావు?
Word by Word
करवाणिmay I do / let me do
करवाणि:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्, उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तेfor you / to you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootत्वद्
Formपुं, चतुर्थी, एकवचन
कामO desire (dear one) / O beloved
काम:
TypeNoun
Rootकाम
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अभिकाङ्क्षितम्desired / wished-for
अभिकाङ्क्षितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभिकाङ्क्षित (कृदन्त; √काङ्क्ष्)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
एवम्thus / in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
गतेwhen (things have) gone / in the situation having come to be
गते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; √गम्)
Formनपुं, सप्तमी, एकवचन
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
युद्धात्from battle / than battle
युद्धात्:
Apadana
TypeNoun
Rootयुद्ध
Formनपुं, पञ्चमी, एकवचन
अन्यत्something else
अन्यत्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
इच्छसिyou desire / you want
इच्छसि:
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद
Speaker
द्रोण उवाच
Characters & Entities
D
DroṇaM
Mahārāja (the king addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes