Shloka 8

Nirmaryāda-saṃgrāma-varṇana — The Unbounded Clash and Bhīṣma’s Rallying Presence

Devanagari script

असत्यमप्रतिष्ठ॑ ते जगदाहुरनी श्वरम्‌ । अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्‌ कामहैतुकम्‌,वे आसुरी प्रकृतिवाले मनुष्य कहा करते हैं कि जगत्‌ आश्रयरहित, सर्वथा असत्य और बिना ईश्वरके,+ अपने-आप केवल स्त्री-पुरुषके संयोगसे उत्पन्न है, अतएव केवल काम ही इसका कारण है। इसके सिवा और क्या है?

Transliteration

asatyam apratiṣṭhaṁ te jagad āhur anīśvaram | aparaspara-sambhūtaṁ kim anyat kāma-haitukam ||

Translation

ఆసుర స్వభావులు ఇలా అంటారు—ఈ జగత్తు అసత్యం, ఆధారరహితం, ఈశ్వరరహితం. ఇది ఏ నైతిక క్రమం గానీ, ఉన్నత కారణం గానీ లేకుండా, కేవలం స్త్రీ-పురుష సంయోగం వల్లే పుట్టింది; కాబట్టి కామమే కారణం—ఇదికాక మరేముంది?

Word by Word

• असत्यम्: untrue, unreal
• असत्यम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: असत्य
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• अप्रतिष्ठम्: without foundation/support
• अप्रतिष्ठम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: अप्रतिष्ठ
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• ते: of you/your (i.e., their)
• ते: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, Singular

• जगत्: the world
• जगत्: Karma
• Type: Noun
• Root: जगत्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आहुः: they say/declare
• आहुः: Karta
• Type: Verb
• Root: अह्
• Form: Perfect, Third, Plural

• अनीश्वरम्: without a Lord (godless)
• अनीश्वरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अनीश्वर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अपरस्परसम्भूतम्: arisen without mutual causation/connection
• अपरस्परसम्भूतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अपरस्पर-सम्भूत
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• किम्: what?
• किम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• अन्यत्: other (than this)
• अन्यत्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अन्य
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• कामहैतुकम्: having desire as its cause
• कामहैतुकम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: काम-हैतुक
• Form: Neuter, Nominative, Singular

Speaker

अजुन उवाच

Characters & Entities

• Arjuna
• jagat (the world)
• Īśvara (the Lord, as denied by the speakers)