Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Bhīṣma Parva, Adhyāya 4 — Dhṛtarāṣṭra–Vyāsa Saṃvāda on Kāla and Jayalakṣaṇa

Signs of Victory

अरण्यवासिन: सप्त सप्तैषां ग्रामवासिन: । सिंहा व्याप्रा वराहाश्न महिषा वारणास्तथा

araṇyavāsinaḥ sapta saptaivaiṣāṁ grāmavāsinaḥ | siṁhā vyāghrā varāhāś ca mahiṣā vāraṇās tathā ||

సంజయుడు అన్నాడు: అరణ్యవాసులు ఏడుగురు, అలాగే వారిలో గ్రామవాసులు కూడా ఏడుగురు—సింహాలు, వ్యాఘ్రాలు, వరాహాలు, మహిషాలు, వారణాలు (ఏనుగులు) వంటి వారు.

अरण्यवासिनःforest-dwellers
अरण्यवासिनः:
Karta
TypeNoun
Rootअरण्यवासिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सप्तseven
सप्त:
Karta
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
सप्तseven
सप्त:
Karta
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
एषाम्of these
एषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
ग्रामवासिनःvillage-dwellers
ग्रामवासिनः:
Karta
TypeNoun
Rootग्रामवासिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सिंहाःlions
सिंहाः:
Karta
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Nominative, Plural
व्याघ्राःtigers
व्याघ्राः:
Karta
TypeNoun
Rootव्याघ्र
FormMasculine, Nominative, Plural
वराहाःboars
वराहाः:
Karta
TypeNoun
Rootवराह
FormMasculine, Nominative, Plural
महिषाःbuffaloes
महिषाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहिष
FormMasculine, Nominative, Plural
वारणाःelephants
वारणाः:
Karta
TypeNoun
Rootवारण
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand likewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

संजय उवाच

S
Sañjaya
F
forest-dwellers (araṇyavāsinaḥ)
V
village-dwellers (grāmavāsinaḥ)
L
lions (siṁha)
T
tigers (vyāghra)
B
boars (varāha)
B
buffaloes (mahiṣa)
E
elephants (vāraṇa)

Educational Q&A

The verse uses animal metaphors to convey how epic narrative evaluates warriors: courage, ferocity, and sheer force are praised as battlefield virtues, while the imagery also reminds the listener that war draws out primal, untamed energies that must be governed by dharma.

Sañjaya is reporting and classifying groups of fighters—seven associated with forest life and seven with village life—describing their combat nature through vivid animal comparisons to communicate their strength and temperament.