Shloka 30
Kṣetra–Kṣetrajña-Jñāna–Jñeya-Viveka
Field, Knower, Knowledge, and the Knowable
प्रह्नादश्षास्मि दैत्यानां काल:*? कलयतामहम् । मृगाणां च मृगेन्द्रो5हं वैनतेयश्व॒ पक्षिणाम्,मैं दैत्योंमें प्रह्माद-* और गणना करनेवालोंका समय हूँ तथा पशुओंमें मृगराज-5 सिंह और पक्षियोंमें मैं गरुड़४ हूँ
prahlādaś cāsmi daityānāṁ kālaḥ kalayatām aham | mṛgāṇāṁ ca mṛgendro 'haṁ vainateyaś ca pakṣiṇām ||
దైత్యులలో నేను ప్రహ్లాదుడు; లెక్కించి కొలిచేవారిలో నేను కాలము. మృగాలలో నేను మృగేంద్రుడు సింహము; పక్షులలో నేను వైనతేయుడు గరుడుడు.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The Divine is shown as the supreme excellence within every category—devotion among the formidable (Prahlāda), the inescapable regulator of all processes (Time), and the highest natural powers (lion, Garuḍa). This encourages recognition of dharmic greatness and cosmic order in the world’s hierarchies.
In the midst of Bhīṣma Parva’s battlefield discourse, the speaker enumerates manifestations of the Divine across beings and principles, identifying Himself with renowned exemplars and dominant forces to expand the listener’s understanding of divine presence.