Shloka 18
Karma-Saṃnyāsa–Karma-Yoga Saṃvāda
Renunciation and the Discipline of Action
नैव तस्य कृतेनार्थों नाकृतेनेह कश्नन । न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रय:,क्योंकि उस महापुरुषका इस विश्वमें न तो कर्म करनेसे कोई प्रयोजन रहता है और न कर्मोके न करनेसे ही कोई प्रयोजन रहता है तथा सम्पूर्ण प्राणियोंमें भी इसका किंचिन्मात्र भी स्वार्थका सम्बन्ध नहीं रहता
naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana | na cāsya sarvabhūteṣu kaścid arthavyapāśrayaḥ ||
ఎందుకంటే ఆ మహాత్మునికి ఈ లోకంలో కర్మ చేయడం వల్ల ఏ ప్రయోజనమూ లేదు; కర్మ చేయకపోవడం వల్ల కూడా ఏ ప్రయోజనమూ లేదు. సమస్త ప్రాణులలో ఎవరి మీదనూ స్వార్థార్థంగా అతనికి ఆధారం ఉండదు।
अजुन उवाच
Educational Q&A
A truly accomplished person has no selfish purpose to fulfill either by acting or by not acting, and does not rely on others for personal gain; action, if undertaken, is grounded in dharma rather than need, reward, or dependence.
In the Bhīṣma Parva’s battlefield discourse context, the speaker articulates an ethical ideal: the great-souled person stands beyond personal profit in both action and renunciation, indicating a model of inner freedom amid the demands of duty.