Shloka 12
Karma-Yoga, Yajña-Cakra, and the Governance of Desire (कर्मयोग–यज्ञचक्र–कामनिग्रह)
तस्य संजनयन् हर्ष कुरुवृद्ध: पितामह: । सिंहनादं विनद्योच्चै: शड्खं दध्मौ प्रतापवान्
tasya sañjanayan harṣaṁ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ | siṁhanādaṁ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṁ dadhmau pratāpavān ||
అప్పుడు కురువృద్ధుడు, మహాప్రతాపవంతుడైన పితామహుడు భీష్ముడు దుర్యోధనుని హృదయంలో హర్షాన్ని కలిగిస్తూ, సింహనాదంలా గట్టిగా గర్జించి శంఖాన్ని ఊదాడు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how leaders use symbolic acts and sound-signals to steady and uplift their side at moments of crisis. Ethically, it also frames the war as a solemn, duty-laden conflict: even revered elders participate, intensifying the moral gravity of the coming battle.
Sañjaya describes Bhīṣma, the Kuru grandsire, loudly roaring like a lion and blowing his conch to encourage Duryodhana and to signal the Kaurava forces to begin the battle preparations.