Shloka 2
अनीकव्यूहप्रतिव्यूहः
Counter-deployment of Divisions and the Opening Tumult
Devanagari script
यथोद्दिष्टान्यनीकानि प्रत्यव्यूहन्त पाण्डवा: | स्वर्ग परममिच्छन्त: सुयुद्धेन कुरूद्वहा:,कुरुकुलके धुरन्धर वीर पाण्डवोंने उत्तम युद्धके द्वारा उत्कृष्ट स्वर्गलोककी इच्छा रखकर शास्त्रोक्त विधिसे शत्रुके मुकाबिलेमें अपनी सेनाका व्यूह निर्माण किया
Translation
కురువంశ ధురంధరులైన పాండవులు, శ్రేష్ఠ యుద్ధం ద్వారా పరమ స్వర్గాన్ని కోరుతూ, శాస్త్రోక్త విధానమున శత్రువు ఎదుట తమ దళాలను ప్రతివ్యూహంగా అమర్చిరి.
Word by Word
यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
उद्दिष्टानिindicated, prescribed
उद्दिष्टानि:
Karma
TypeAdjective
Rootउद्दिष्ट
FormNeuter, Nominative, Plural
अनीकानिarmies, divisions (of troops)
अनीकानि:
Karma
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Nominative, Plural
प्रतिagainst, in return, facing
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
अव्यूहन्तthey arrayed (in battle formation)
अव्यूहन्त:
TypeVerb
Rootवि-ऊह् (व्यूह्)
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वर्गम्heaven
स्वर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
परमम्supreme, highest
परमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरम
FormMasculine, Accusative, Singular
इच्छन्तःdesiring
इच्छन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Plural
सुयुद्धेनby good/fair fighting
सुयुद्धेन:
Karana
TypeNoun
Rootसु-युद्ध
FormNeuter, Instrumental, Singular
कुरूद्वहाःbearers/chiefs of the Kurus (O best of Kurus)
कुरूद्वहाः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु-उद्वह
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes