Shloka 22
भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्
Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens
Devanagari script
ज्वलितार्केन्दुनक्षत्र निर्विशेषदिनक्षपम् | अहोरात्र मया दृष्टं तद् भयाय भविष्यति,“मुझे दिन और रातका समय ऐसा दिखायी दिया है जिसमें सूर्य, चन्द्रमा और तारे जलते-से जान पड़ते थे। दिन और रातमें कोई विशेष अन्तर नहीं दिखायी देता था। यह लक्षण भय लानेवाला होगा
Translation
నాకు సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు జ్వలిస్తున్నట్లుగా కనిపించే అహోరాత్రి దర్శనమైంది; పగలు-రాత్రి మధ్య ఏ భేదమూ లేదు—ఇది భయాన్ని కలిగించే లక్షణం అవుతుంది.
Word by Word
ज्वलितblazing, burning
ज्वलित:
Karta
TypeAdjective
Rootज्वल् (धातु)
FormNeuter, Nominative, Singular
अर्कsun
अर्क:
Karta
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्दुmoon
इन्दु:
Karta
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
नक्षत्रstars
नक्षत्र:
Karta
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Plural
निर्विशेषundistinguished, without difference
निर्विशेष:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्विशेष (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
दिनday
दिन:
Karta
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
क्षपम्night
क्षपम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षपा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
अहोरात्रम्day-and-night (the whole cycle)
अहोरात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअहोरात्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Form—, Instrumental, Singular
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormNeuter, Nominative, Singular
भयायfor fear, for causing fear
भयाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Dative, Singular
भविष्यतिwill be, will become
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormSimple Future (लृट्), Third, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes