Shloka 91
इन्द्रध्वज इवोत्सृष्ट: केतु: सर्वधनुष्मताम् | धरणीं न स पस्पर्श शरसंघै: समावृत:,वे महाबाहु भीष्म सम्पूर्ण धनुर्धरोंमें श्रेष्ठ थे। वे कटी हुई इन्द्रकी ध्वजाके समान पृथ्वीको शब्दायमान करते हुए गिर पड़े। उनके सारे अंगोंमें सब ओर बाण बिंधे हुए थे। इसलिये गिरनेपर भी उनका धरतीसे स्पर्श नहीं हुआ
sañjaya uvāca | indradhvaja ivotsṛṣṭaḥ ketuḥ sarvadhanuṣmatām | dharaṇīṃ na sa pasparśa śarasaṅghaiḥ samāvṛtaḥ ||
ఇంద్రధ్వజంలా కూలదోయబడిన ఆ కేతువు—సర్వ ధనుర్ధరులలో శ్రేష్ఠుడు—బాణాల ఘన సమూహాలతో అన్ని వైపులా కప్పబడి ఉండటంతో భూమిని స్పర్శించలేదు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the grim ethical reality of war: even the most eminent warrior is reduced to a body pinned by arrows. It invites reflection on the cost of kṣatriya glory and the suffering that accompanies martial duty.
Sañjaya describes a great warrior—implicitly Bhīṣma in this episode—falling like a cut-down banner. His body is so densely transfixed by arrows that, even after falling, he does not physically touch the earth.