Shloka 117
परिघके समान मोटी भुजाओंवाले शूरवीर पाण्डवोंने इहलोकमें विजय पाकर परलोकमें भी उत्तम गति निश्चित कर ली। वे सब-के-सब बड़े-बड़े शंख बजाने लगे ।। सोमकाश्न सपज्चालाः: प्राह्ृष्यन्त जनेश्वर । ततस्तूर्यसहस्रेषु नदत्सु स महाबल:
sañjaya uvāca | parighake samānāḥ sthūlā bhujāḥ yeṣāṃ te śūrāḥ pāṇḍavā ihaloke vijayaṃ prāpya paraloke'pi uttamāṃ gatiṃ niścitāṃ cakruḥ | te sarve mahāśaṅkhān vādayām āsuḥ || somakāḥ sapāñcālāḥ prahṛṣyanta janeśvara | tataḥ tūryasahasreṣu nadatsu sa mahābalaḥ ||
గదలవంటి దట్టమైన భుజాలు గల శూర పాండవులు ఇహలోకంలో విజయాన్ని పొందీ, పరలోకంలోనూ ఉత్తమగతిని నిశ్చయించుకున్నారు. వారు అందరూ మహాశంఖాలను ఊదారు. జనేశ్వరా! సోమకులు పాంచాలులతో కలిసి హర్షించారు; ఆపై వేలాది తూర్యాల నాదమధ్య ఆ మహాబలమైన కోలాహలం లేచింది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse links righteous martial effort with a twofold outcome: success in the visible world (victory, honor) and a higher destiny beyond (uttamā gati). It reflects the epic’s ethic that a kṣatriya who fights steadfastly for a just cause gains both worldly acclaim and spiritual merit.
Sañjaya describes the Pāṇḍava side surging with confidence: the Pāṇḍavas blow their great conches, while their allies—the Somakas and Pāñcālas—rejoice. The battlefield fills with the roar of thousands of war-instruments, signaling the army’s rising morale and readiness for combat.