Shloka 18
Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana
Measurements and Description of Śākadvīpa
Devanagari script
क्रौज्चात् परो वामनको वामनादनन््धकारक: । अन्धकारात् परो राजन् मैनाक: पर्वतोत्तम:,राजन! क्रौंचके बाद वामन पर्वत है, वामनके बाद अन्धकार और अन्धकारके बाद मैनाक नामक श्रेष्ठ पर्वत है। प्रभो! मैनाकके बाद उत्तम गोविन्द गिरि है। गोविन्दके बाद निबिड नामक पर्वत है
Translation
సంజయుడు అన్నాడు—ఓ రాజా, క్రౌంచ తరువాత వామనక పర్వతం; వామనక తరువాత అంధకారక; అంధకారక తరువాత మైనాక అనే శ్రేష్ఠ పర్వతం ఉంది.
Word by Word
क्रौञ्चात्from (the mountain) Kraunca
क्रौञ्चात्:
Apadana
TypeNoun
Rootक्रौञ्च
FormMasculine, Ablative, Singular
परःnext; beyond
परः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Singular
वामनकः(the mountain) Vāmanaka
वामनकः:
Karta
TypeNoun
Rootवामनक
FormMasculine, Nominative, Singular
वामनात्from Vāmana
वामनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवामन
FormMasculine, Ablative, Singular
अनन्धकारकःAnandhakāraka (proper name; lit. 'non-darkness-maker')
अनन्धकारकः:
Karta
TypeNoun
Rootअनन्धकारक
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्धकारात्from (the mountain) Andhakāra
अन्धकारात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअन्धकार
FormMasculine, Ablative, Singular
परःnext; beyond
परः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
मैनाकःMaināka (mountain)
मैनाकः:
Karta
TypeNoun
Rootमैनाक
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वतोत्तमःthe best of mountains
पर्वतोत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत-उत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes