Shloka 15
Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana
Measurements and Description of Śākadvīpa
Devanagari script
विहरन्ते रमन्ते च न तेषु म्रियते जन: । न तेषु दस्यव: सन्ति म्लेच्छजात्योडपि वा नूप,सातवाँ वर्ष कापिल कहलाता है। ये सात वर्षसमुदाय हैं। पृथ्वीपते! इन सबमें देवता, गन्धर्व तथा मनुष्य सानन्द विहार करते हैं। उनमेंसे किसीकी मृत्यु नहीं होती है। नरेश्वर! वहाँ लुटेरे अथवा म्लेच्छ-जातिके लोग नहीं हैं
Transliteration
viharanti ramante ca na teṣu mriyate janaḥ | na teṣu dasyavaḥ santi mlecchajātyo 'pi vā nṛpa ||
Translation
సంజయుడు అన్నాడు—అక్కడ జీవులు ఆనందంగా విహరిస్తూ క్రీడిస్తారు; ఆ ప్రాంతాలలో ఎవరికీ మరణం లేదు. ఓ రాజా, అక్కడ దొంగలు లేరు; మ్లేచ్ఛజాతి వారూ లేరు.
Word by Word
विहरन्तेthey sport / roam about
विहरन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootविहर् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, आत्मनेपद
रमन्तेthey delight / enjoy
रमन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, आत्मनेपद
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तेषुin them / among those (regions)
तेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं (सर्वनाम), सप्तमी, बहुवचन
म्रियतेdies
म्रियते:
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
जनःa person / people
जनः:
Karta
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तेषुin them / there
तेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं (सर्वनाम), सप्तमी, बहुवचन
दस्यवःrobbers / bandits
दस्यवः:
Karta
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
सन्तिare / exist
सन्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
म्लेच्छजात्याःpeople of barbarian birth / mleccha tribes
म्लेच्छजात्याः:
Karta
TypeNoun
Rootम्लेच्छजाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, बहुवचन
अपिeven / also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaN
nṛpa (the king, Dhṛtarāṣṭra as addressee)J
janaḥ (people)D
dasyavaḥ (robbers)M
mlecchajātyaḥ (foreign-born peoples)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes