Shloka 79
नीतानमन्यन्त जना दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् । उस समय लोगोंने भीष्मका अद्भुत पराक्रम देखकर यह मान लिया कि युद्धके मैदानमें जितने योद्धा उपस्थित हैं, वे सब यमराजके लोकमें गये हुएके ही समान हैं || ७८ ह ।। न वकश्िदेनं समरे प्रत्युद्याति महारथ:,उस समय श्रीकृष्ण जिनके सारथि थे और श्वेत घोड़े जिनके रथमें जुते हुए थे, उन पाण्डुनन्दन वीर अर्जुनको तथा अमित तेजस्वी पांचालराजपुत्र शिखण्डीको छोड़कर दूसरा कोई महारथी ऐसा नहीं था, जो समरांगणमें भीष्मके सामने जानेका साहस करता
nītān amanyanta janā dṛṣṭvā bhīṣmasya vikramam | na kaścid enaṃ samare pratyudyāti mahārathaḥ |
సంజయుడు పలికెను—భీష్ముని ఆశ్చర్యకరమైన విక్రమాన్ని చూచి జనులు, యుద్ధభూమిలో ఉన్న యోధులందరూ యమలోకానికి వెళ్లినవారితో సమానమని భావించిరి. నిజముగా, శ్రీకృష్ణుడు సారథిగా ఉన్న, శ్వేతాశ్వయుక్త రథముపై ఉన్న పాండునందన అర్జునుడు మరియు అపార తేజస్సుగల పాంచాలరాజపుత్రుడు శిఖండి—ఈ ఇద్దరిని తప్ప మరెవ్వరు మహారథులు సమరంలో భీష్ముని ఎదుటికి వెళ్లుటకు ధైర్యం చేయలేదు।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how extraordinary power can overwhelm collective courage, yet dharma in war requires certain individuals to face danger despite fear. It also points to the ethical tension of battle: even the righteous may feel as if death is inevitable, but duty and strategy still demand action.
Sañjaya reports that Bhīṣma’s onslaught is so formidable that the fighters feel as though they are already destined for Yama’s realm. Virtually no mahāratha dares to confront Bhīṣma directly, except Arjuna (with Kṛṣṇa as charioteer and white horses) and Śikhaṇḍin of Pāñcāla.