Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

दुर्योधनो रणे कार्ष्णि नवभिर्नतपर्वभि: । आजपघानोरससि क्रुद्धः पुनश्चैनं त्रिभि: शरै:,दुर्योधनने रणक्षेत्रमें झुकी हुई गाँठवाले नौ बाणोंसे अभिमन्युकी छातीमें गहरी चोट पहुँचायी। फिर कुपित होकर उसने उन्हें तीन बाण और मारे

sañjaya uvāca | duryodhano raṇe kārṣṇi navabhir nataparvabhiḥ | ājaghānorasasi kruddhaḥ punaś cainaṃ tribhiḥ śaraiḥ ||

సంజయుడు పలికెను—రణములో దుర్యోధనుడు క్రోధంతో నతపర్వములైన తొమ్మిది బాణములతో కార్ష్ణి (అభిమన్యు) వక్షస్థలమును బలంగా కొట్టెను; మరల కోపం చల్లక, ఇంక మూడు శరములతో అతనిని చీల్చెను.

दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
कार्ष्णिO descendant of Kṛṣṇa (Arjuna)
कार्ष्णि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकार्ष्णि
FormMasculine, Vocative, Singular
नवभिःwith nine
नवभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootनव
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
नतपर्वभिःwith (arrows) having bent joints/knots
नतपर्वभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootनतपर्वन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
अजपघानAbhimanyu (as read here)
अजपघान:
Karta
TypeNoun
Rootअजपघान
FormMasculine, Nominative, Singular
उरससिon the chest
उरससि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउरस्
FormNeuter, Locative, Singular
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
and
:
TypeIndeclinable
Root
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
K
Kārṣṇi (Abhimanyu)
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights how anger (krodha) fuels excess and repetition of harm; even within the frame of kṣatriya warfare, loss of inner restraint turns action into vindictive escalation, a moral warning repeatedly emphasized in the Mahābhārata.

Sañjaya reports that Duryodhana, in the midst of battle, wounds Abhimanyu (called Kārṣṇi) by striking his chest with nine specially described arrows, and then—still enraged—shoots three more at him.