Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

येषामज्ञातकल्पानि नामगोत्राणि पार्थिव । ते हतास्तत्र भीष्मेण शूरा: सर्वेडनिवर्तिन:,भूपाल! जिनके नाम और गोत्र प्राय: अज्ञात थे तथा जो सभी युद्धमें कभी पीठ नहीं दिखाते थे, वे शूरवीर वहाँ भीष्मके हाथों मारे गये

yeṣām ajñāta-kalpāni nāma-gotrāṇi pārthiva | te hatās tatra bhīṣmeṇa śūrāḥ sarve 'n-ivartinaḥ ||

భూపాలా! పేర్లు, గోత్రాలు దాదాపు తెలియనివారై, యుద్ధంలో ఎప్పుడూ వెనుదిరగని ఆ వీరులందరూ అక్కడ భీష్ముని చేతిలో హతులయ్యారు.

येषाम्of whom/whose
येषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
Form—, षष्ठी, बहुवचन
अज्ञातकल्पानिas if unknown / virtually unknown
अज्ञातकल्पानि:
Karta
TypeAdjective
Rootअज्ञातकल्प (अज्ञात + कल्प)
Formनपुंसक, प्रथमा, बहुवचन
नामnames
नाम:
Karta
TypeNoun
Rootनामन्
Formनपुंसक, प्रथमा, बहुवचन
गोत्राणिlineages/clans
गोत्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootगोत्र
Formनपुंसक, प्रथमा, बहुवचन
पार्थिवO king
पार्थिव:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्थिव
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
तेthey/those (men)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
हताःkilled/slain
हताः:
Karta
TypeAdjective
Rootहन् (क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formtrue
भीष्मेणby Bhishma
भीष्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootभीष्म
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
शूराःheroes/valiant men
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अनिवर्तिनःnot turning back / never retreating
अनिवर्तिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिवर्तिन्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भूपालO protector of the earth (O king)
भूपाल:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूपाल
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by vocative pārthiva/bhūpāla)
U
Unnamed warriors (with unknown names and gotras)

Educational Q&A

The verse highlights the harsh impartiality of war: even brave, duty-bound fighters who never retreat—whether famous or anonymous—meet the same mortal end. It also underscores the kṣatriya ideal of steadfastness (anivartitva) while reminding that valor does not guarantee remembrance.

Sañjaya reports to the king that Bhīṣma, leading the Kaurava forces, is cutting down many opposing warriors on the battlefield—so many that some are described as having names and lineages scarcely known, yet they are portrayed as resolute heroes who do not turn back.