Shloka 1
[दाक्षिणात्य अधिक पाठके १ ६ श्लोक मिलाकर कुल ४८ ६ “लोक हैं।] हि (> > जयत्सेन नामके दो व्यक्ति प्रतीत होते हैं, एक पाण्डवपक्षमें और दूसरे कौरवपक्षमें रहे होंगे। पञ्चदशाधिकशततमो< ध्याय: भीष्मके आदेशसे युधिष्ठिरका उनपर आक्रमण तथा कौरव-पाण्डव-सैनिकोंका भीषण युद्ध धृतराष्ट्र रवाच कथं शान्तनवो भीष्मो दशमे5हनि संजय । अयुध्यत महावीर्य: पाण्डवै: सहसूंजयै:,धृतराष्ट्रने पूछा--संजय! दसवें दिन महापराक्रमी शान्तनुकुमार भीष्मने पाण्डवों तथा सूंजयोंके साथ किस प्रकार युद्ध किया तथा कैरवोंने पाण्डवोंको युद्धमें किस प्रकार रोका? रणक्षेत्रमें शोभा पानेवाले भीष्मके उस महायुद्धका वृत्तान्त मुझसे कहो
dhṛtarāṣṭra uvāca | kathaṃ śāntanavo bhīṣmo daśame 'hani saṃjaya | ayudhyata mahāvīryaḥ pāṇḍavaiḥ saha sṛñjayaiḥ ||
ధృతరాష్ట్రుడు అన్నాడు—సంజయా! పదవ రోజున మహావీర్యుడైన శాంతనుపుత్రుడు భీష్ముడు పాండవులతో పాటు సృంజయులతో ఎలా యుద్ధం చేశాడు? రణరంగంలో ప్రకాశించిన ఆ మహాయుద్ధ వృత్తాంతాన్ని నాకు చెప్పు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the epic’s ethical tension: even the most venerable and mighty warrior (Bhīṣma) must act within the demands of kṣatriya-dharma, and the king’s inquiry highlights accountability—seeking a truthful account of how power is exercised in war.
Dhṛtarāṣṭra asks Sañjaya to describe how Bhīṣma fought on the tenth day of the Kurukṣetra war against the Pāṇḍavas and their allies, the Sṛñjayas, setting up the detailed battle narration that follows.