Shloka 39
Yuga-Lakṣaṇa and Varṣa-Pramāṇa Inquiry (युगलक्षण–वर्षप्रमाण–प्रश्न)
न तत्र राजा राजेन्द्र न दण्डो न च दण्डिक: । स्वधर्मेणैव धर्मज्ञास्ते रक्षन्ति परस्परम्,राजेन्द्र! वहाँ न कोई राजा है, न दण्ड है और न दण्ड देनेवाला है। वहाँके लोग धर्मके ज्ञाता हैं और स्वधर्मपालनके ही प्रभावसे एक-दूसरेकी रक्षा करते हैं
na tatra rājā rājendra na daṇḍo na ca daṇḍikaḥ | svadharmeṇaiva dharmajñās te rakṣanti parasparam ||
రాజేంద్రా! అక్కడ రాజు లేడు, దండం లేదు, దండధారి కూడా లేడు. అక్కడి ప్రజలు ధర్మజ్ఞులు; తమ తమ స్వధర్మాన్ని ఆచరించే శక్తితోనే పరస్పరం రక్షించుకుంటారు.
संजय उवाच
Educational Q&A
Social harmony can arise not only from external coercion (daṇḍa) but from internalized dharma: when people know righteousness and follow their own duties (svadharma), they naturally safeguard one another without needing a ruler or punitive enforcement.
Sañjaya is describing to Dhṛtarāṣṭra an ideal condition/realm where governance by punishment is unnecessary because the inhabitants are dharma-knowing and maintain order through self-regulation and mutual responsibility.