Shloka 15
भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception
महाराज! भीम, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, पाँचों भाई केकयराजकुमार, सात्वतवंशी सात्यकि, युधिष्ठिर आदि पाण्डव-सैनिक तथा धृष्टद्युम्न आदि पांचाल-सैनिक द्रुपदकी रक्षाके लिये गंगानन्दन भीष्मपर टूट पड़े ।।
sañjaya uvāca |
mahārāja! bhīmaḥ, draupadyāḥ pañca putrāḥ, pañca bhrātaraḥ kaikeyarājakumārāḥ, sātvata-vaṃśī sātyakiḥ, yudhiṣṭhirādayaḥ pāṇḍava-sainikāḥ tathā dhṛṣṭadyumnādayaḥ pāñcāla-sainikāḥ drupadasya rakṣārthaṃ gaṅgā-nandanaṃ bhīṣmam prati tutruvuḥ ||
tathaiva tāvakāḥ sarve bhīṣma-rakṣārtham udyatāḥ |
pratyudyayuḥ pāṇḍu-senāṃ saha-sainyā nara-adhipa, nara-īśvara! ||
సంజయుడు పలికెను—మహారాజా! భీముడు, ద్రౌపదీదేవి ఐదుగురు కుమారులు, కేకయ వంశపు ఐదుగురు రాజకుమార సోదరులు, సాత్వత వంశీయుడు సాత్యకీ, యుధిష్ఠిరుని నాయకత్వంలోని పాండవ సైన్యం, ధృష్టద్యుమ్నుని నాయకత్వంలోని పాంచాల సైన్యం—ఇవన్నీ ద్రుపదుని రక్షణార్థం గంగానందనుడు భీష్మునిపై దూకాయి. అలాగే, నరాధిపా, భీష్ముని కాపాడటానికి మీ సమస్త యోధులు కూడా సైన్యాలతో సిద్ధమై పాండవ సేనపై ప్రతిదాడికి ముందుకు వచ్చారు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ethic of protection and loyalty: each side rallies to defend its key elder/ally—Drupada for the Pāṇḍavas and Bhīṣma for the Kauravas—showing how duty and allegiance drive action even amid morally complex warfare.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that major Pāṇḍava-aligned warriors (Bhīma, Sātyaki, Dhṛṣṭadyumna, the Upapāṇḍavas, Kekaya princes, and others) surge to protect Drupada by attacking Bhīṣma; in response, the Kaurava forces counter-advance to shield Bhīṣma and meet the Pāṇḍava army.