Shloka 286

Daśame’hani Bhīṣma-yuddham — Śikhaṇḍī-rakṣaṇa, Arjuna-prabhāva, Duryodhana-āśraya-vākyam

Devanagari script

लेलिहन्‌ सृक्किणी वीरो मृगराडिव कानने । हाथियोंकी सेनाको आते देख वीर कुन्तीकुमार भीमसेन जैसे वनमें सिंह अपने जबड़ोंको चाटता है, उसी प्रकार मुँहके दोनों कोनोंको चाटने लगे

Transliteration

sañjaya uvāca |

lelihan sṛkkiṇī vīro mṛgarāḍ iva kānane |

Translation

సంజయుడు పలికెను—ఏనుగుల సేన ముందుకు వస్తున్నదని చూసి, కుంతీపుత్రుడైన వీర భీమసేనుడు అరణ్యంలో మృగరాజు సింహంలా తన నోటి మూలలను నాకెను.

Word by Word

• लेलिहन्: licks
• लेलिहन्: Karta
• Type: Verb
• Root: लिह्
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• सृक्किणी: the two corners of the mouth (cheeks/jaws)
• सृक्किणी: Karma
• Type: Noun
• Root: सृक्कि
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन

• वीरः: the hero/warrior
• वीरः: Karta
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मृगराट्: the king of beasts (lion)
• मृगराट्: Karta
• Type: Noun
• Root: मृगराज
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• इव: like/as
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• कानने: in the forest
• कानने: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: कानन
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhīmasena
• Kuntī
• lion (mṛgarāṭ)
• forest (kānana)
• elephant army (hastī-senā, implied by context)