Shloka 9
Bhārata-varṣa-varṇana
Description of Bhārata: Mountains, Rivers, and Janapadas
इस प्रकार श्रीमह्याभारत भीष्मपर्वके अन्तर्गत जम्बूखण्डविनिर्माणपर्वमें भारतकी नदियों और देश आदिके नामका वर्णनविषयक नवाँ अध्याय पूरा हुआ,जाता: कृतयुगे राजन् धनिन: प्रियदर्शना: । प्रजायन्ते च जाताश्न मुनयो वै तपोधना: सत्ययुगमें महाबली, महान् सत्त्वगुणसम्पन्न, बुद्धिमान, धनवान् और प्रियदर्शन मनुष्य उत्पन्न होते हैं और सैकड़ों तथा हजारों संतानोंको जन्म देते हैं, उस समय प्राय: तपस्याके धनी महर्षिगण जन्म लेते हैं
sañjaya uvāca | jātaḥ kṛtayuge rājan dhaninaḥ priyadarśanāḥ | prajāyante ca jātāś ca munayo vai tapodhanāḥ ||
సంజయుడు పలికెను—రాజా! కృత (సత్య) యుగంలో ధనవంతులైన, చూడముచ్చటైన మనుష్యులు జన్మిస్తారు; వారు విస్తారమైన సంతానాన్ని కనుగొంటారు. ఆ యుగంలో తపోధనులైన మహర్షులు కూడా సాధారణంగా జన్మిస్తారు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse links the moral quality of an age (yuga) with the kind of beings it produces: in the Kṛta/Satya Yuga, prosperity and pleasing qualities naturally arise, and sages endowed with tapas are prevalent—suggesting that dharma and inner discipline shape social and spiritual flourishing.
Sañjaya, addressing the king, shifts into a description of yuga-characteristics, stating what kinds of people and sages are typically born in the Kṛta (Satya) Age, as part of a broader explanatory passage in Bhīṣma Parva.