Shloka 6
Bhārata-varṣa-varṇana
Description of Bhārata: Mountains, Rivers, and Janapadas
तथा त्रीणि सहस्राणि त्रेतायां मनुजाधिप । दे सहस्रे द्वापरे तु भुवि तिष्ठति साम्प्रतम्,मनुजेश्वर! त्रेताके मनुष्योंकी आयु तीन हजार वर्षोकी बतायी गयी है। द्वापरके लोगोंकी आयु दो हजार वर्षोकी है, जो इस समय भूतलपर विद्यमान है
tathā trīṇi sahasrāṇi tretāyāṁ manujādhipa | dve sahasre dvāpare tu bhuvi tiṣṭhati sāmpratam || manujeśvara ||
సంజయుడు పలికెను—హే మనుజాధిపా! త్రేతా యుగములో మనుష్యుల ఆయుష్షు మూడు వేల సంవత్సరములని చెప్పబడింది; ద్వాపర యుగములో రెండు వేల సంవత్సరములు—ఇదే యుగము ప్రస్తుతం భూమిపై నిలిచియున్నది.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse situates human life within a moral-cosmic framework of yugas, indicating that human longevity diminishes across ages; it implies a corresponding decline in worldly conditions and the ease of sustaining dharma.
Sañjaya addresses the king as he describes characteristics of the ages (yugas), specifically stating the human lifespan in Tretā and in the presently prevailing Dvāpara.