Shloka 15
सैन्यसंनिवेशः (Sainyasaṃniveśaḥ) — Deployment, Omens, and Yuddha-Dharma Conventions
Devanagari script
दृष्टवा दुर्योधन हृष्टा: पञज्चाला युद्धनन्दिन: । दश्मु: प्रीता महाशड्खान् भेर्यश्व॒ मधुरस्वना:,दुर्योधनको देखकर युद्धका अभिनन्दन करनेवाले पांचाल सैनिक बहुत प्रसन्न हुए और प्रसन्नतापूर्वक बड़े-बड़े शंखों तथा मधुर ध्वनि करनेवाली भेरियोंको बजाने लगे
Translation
దుర్యోధనుని చూచి యుద్ధానందులు అయిన పాంచాలులు హర్షితులయ్యిరి. వారు ప్రీతితో మహాశంఖాలను పూరించిరి, మధురనాదముగల భేరీలను మ్రోగించిరి.
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karma
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), parasmaipada (usage-neutral), non-finite
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
हृष्टाःdelighted
हृष्टाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहृष्ट
FormMasculine, Nominative, Plural
पाञ्चालाःthe Panchalas
पाञ्चालाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
FormMasculine, Nominative, Plural
युद्धनन्दिनःrejoicing in battle / battle-loving
युद्धनन्दिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुद्धनन्दिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
दध्मुःthey blew
दध्मुः:
Karta
TypeVerb
Rootध्मा
Formलिट् (perfect), Third, Plural, Parasmaipada
प्रीताःpleased, joyfully
प्रीताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रीत
FormMasculine, Nominative, Plural
महाशङ्खान्great conches
महाशङ्खान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाशङ्ख
FormMasculine, Accusative, Plural
भेर्यःkettle-drums
भेर्यः:
Karma
TypeNoun
Rootभेरी
FormFeminine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मधुरस्वनाःsweet-sounding
मधुरस्वनाः:
Karma
TypeAdjective
Rootमधुरस्वन
FormFeminine, Accusative, Plural
Speaker
वैशग्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes