Shloka 47
Nakula’s Declaration and the Uñchavṛtti Brāhmaṇa’s Superior Merit (Āśvamedhika Parva, Adhyāya 92)
Devanagari script
जमदग्निर्वाच साक्षाद् दृष्टोड$सि मे क्रोध गच्छ त्वं विगतज्वर: । न त्वयापकृतं मेडद्य न च मे मन्युरस्ति वै
Translation
జమదగ్ని పలికెను—“ఓ క్రోధమా! నిన్ను నేను ప్రత్యక్షంగా చూచితిని. ఇప్పుడు నీవు జ్వరరహితుడై నిశ్చింతగా వెళ్లిపో. నీవు నేడు నాకు ఏ అపకారం చేయలేదు; అందుచేత నీపై నాకు కోపము లేదు.”
Word by Word
जमदग्निःJamadagni
जमदग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootजमदग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
साक्षात्directly, before (my eyes)
साक्षात्:
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात्
दृष्टःseen
दृष्टः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
मेof me / my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
क्रोधO anger
क्रोध:
Sampradana
TypeNoun
Rootक्रोध
FormMasculine, Vocative, Singular
गच्छgo
गच्छ:
TypeVerb
Rootगम्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
विगतज्वरःfree from fever/torment
विगतज्वरः:
TypeAdjective
Rootविगतज्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormInstrumental, Singular
अपकृतम्wrong done / harm done
अपकृतम्:
TypeVerb
Rootअपकृ
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मेmy / of me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
मन्युःwrath, anger
मन्युः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्तिis
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes