Shloka 12
Nakula’s Declaration and the Uñchavṛtti Brāhmaṇa’s Superior Merit (Āśvamedhika Parva, Adhyāya 92)
Devanagari script
ततः कर्मान्तरे राजन्नगस्त्यस्य महात्मन: । कथेयमभिनिर्वत्ता मुनीनां भावितात्मनाम्,राजन! तब यज्ञकर्मके बीचमें अवकाश मिलनेपर जब विशुद्ध अन्तःकरणवाले मुनि एक-दूसरेसे मिलकर एक स्थानपर बैठे, तब उनमें महात्मा अगस्त्यजीके सम्बन्धमें इस प्रकार चर्चा होने लगी--
Translation
రాజా! ఆపై యజ్ఞకర్మ మధ్యలో విరామం లభించినప్పుడు, పవిత్రాంతఃకరణులైన మునులు ఒకచోట కలసి కూర్చుండగా, మహాత్మ అగస్త్యుని విషయమై ఈ విధమైన చర్చ ప్రారంభమైంది.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
कर्मान्तरेin the interval of a rite / during another act
कर्मान्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मान्तर
FormNeuter, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
अगस्त्यस्यof Agastya
अगस्त्यस्य:
TypeNoun
Rootअगस्त्य
FormMasculine, Genitive, Singular
महात्मनःof the great-souled (one)
महात्मनः:
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
कथाstory, discourse
कथा:
Karta
TypeNoun
Rootकथा
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this
इयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
अभिनिर्वत्ताarisen, come about
अभिनिर्वत्ता:
TypeVerb
Rootअभि-नि-√वृत्
Formक्त (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular
मुनीनाम्of sages
मुनीनाम्:
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Genitive, Plural
भावितात्मनाम्of those whose selves are purified/controlled
भावितात्मनाम्:
TypeAdjective
Rootभावितात्मन्
FormMasculine, Genitive, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes