Shloka 7

अश्वमेधावसानम् — Dakṣiṇā-vibhāga and Avabhṛtha

Completion of the Aśvamedha

Devanagari script

वैशम्पायन उवाच यज्ञस्य विधिमग्र्यं वै फलं चापि नराधिप । गदत: शृणु मे राजन्‌ यथावदिह भारत,वैशम्पायनजीने कहा--नरेश्वर! भरतनन्दन! मैं यज्ञकी श्रेष्ठ विधि और फलका यहाँ यथावत्‌ वर्णन करता हूँ, तुम मेरा कथन सुनो

Transliteration

Vaiśampāyana uvāca: yajñasya vidhim agryaṃ vai phalaṃ cāpi narādhipa | gadataḥ śṛṇu me rājan yathāvad iha bhārata ||

Translation

వైశంపాయనుడు పలికెను—హే నరాధిపా, హే భారతవంశనందన రాజా, నా మాట వినుము. ఇక్కడ నేను యజ్ఞమునకు శ్రేష్ఠమైన విధానమును మరియు దాని ఫలమును యథావిధిగా వివరించెదను.

Word by Word

• वैशम्पायनः: Vaishampayana
• वैशम्पायनः: Karta
• Type: Noun
• Root: वैशम्पायन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• Type: Noun
• Root: यज्ञ
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• विधिम्: procedure; rite
• विधिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विधि
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अग्र्यम्: excellent; foremost
• Type: Adjective
• Root: अग्र्य
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• वै: indeed
• Type: Indeclinable
• Root: वै

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: फल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अपि: also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• नराधिप: O king (lord of men)
• नराधिप: Sampradana
• Type: Noun
• Root: नराधिप
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• गदतः: of me who am speaking
• Type: Kridanta
• Root: गदत्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• शृणु: hear; listen
• Type: Verb
• Root: श्रु
• Form: Imperative, 2nd, Singular, Parasmaipada

• मे: my; of me
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Genitive, Singular

• राजन्: O king
• राजन्: Sampradana
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• यथावत्: properly; in due manner
• Type: Indeclinable
• Root: यथावत्

• इह: here
• इह: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• भारत: O Bharata (descendant of Bharata)
• भारत: Sampradana
• Type: Noun
• Root: भारत
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Bhārata (the Kuru king addressed)
• yajña (sacrifice)