Shloka 30

Marutta’s Sacrifice and Agni’s Embassy (मरुत्त-यज्ञे दूतत्वम्)

Devanagari script

प्रत्राजयेयं कालकेयान्‌ पृथिव्या- मपाकर्षन्‌ दानवानन्तरिक्षात्‌ दिव: प्रह्लादमवसानमानयं को मे5सुखाय प्रहरेत मानव:,मैं चाहूँ तो कालकेय-जैसे दानवोंको आकाशसे खींचकर पृथ्वीपर गिरा सकता हूँ। इसी प्रकार स्वर्गसे प्रह्नादके प्रभुत्वका भी अन्त कर सकता हूँ, फिर मनुष्योंमें कौन ऐसा है जो वष्ट देनेके लिये मुझपर प्रहार कर सके?

Transliteration

śakra uvāca | pratrājayeyam kālakeyān pṛthivyām apākarṣan dānavān antarīkṣāt | divaḥ prahlādam avasānam ānayaṃ ko me 'sukhāya praharet mānavaḥ ||

Translation

నేను కోరితే కాలకేయుల వంటి దానవులను ఆకాశం నుండి లాగి భూమిపై పడేయగలను; అలాగే స్వర్గంలో ప్రహ్లాదుని ఆధిపత్యానికీ అంతం చేయగలను. అట్లుంటే, నన్ను బాధించేందుకు ఏ మానవుడు నాపై ప్రహారం చేయగలడు?

Word by Word

प्रत्राजयेयम्I could drive away/expel

कालकेयान्the Kalakeyas (a class of demons)

पृथिव्याम्on the earth

अपाकर्षन्dragging/pulling away

दानवान्the demons

अन्तरिक्षात्from the sky/atmosphere

दिवःfrom heaven

प्रह्लादम्Prahlāda

अवसानम्end/termination

आनयम्I brought/caused (to come)

कःwho?

मेof me / to me

असुखायfor harm/unhappiness

प्रहरेत्could strike/attack

मानवःa man/human

Speaker

शक्र उवाच

Characters & Entities

Śakra (Indra)

Kālakeyas

Dānavas

Prahlāda

Heaven (Divaḥ/Svarga)

Earth (Pṛthivī)

Mid-air/sky (Antarīkṣa)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes