Shloka 18
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
Devanagari script
ते प्रियार्थ कुरुपतेराययुर्नुपसत्तम । रत्नान्यनेकान्यादाय स्त्रियो5श्वानायुधानि च
Translation
హే నృపశ్రేష్ఠా! కురుపతి యుధిష్ఠిరుని ప్రీతిపరచుటకు వారు అనేక రత్నములు, స్త్రీలు, అశ్వములు మరియు నానావిధ ఆయుధములు తీసుకొని అక్కడికి వచ్చిరి।
Word by Word
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रियार्थम्for (his) pleasure / to please
प्रियार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रियार्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
कुरुपतेःof the lord of the Kurus (Yudhiṣṭhira)
कुरुपतेः:
Sampradana
TypeNoun
Rootकुरुपति
FormMasculine, Genitive, Singular
आययुःcame / arrived
आययुः:
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
TypeNoun (Vocative title)
Rootनृपसत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
रत्नानिgems, treasures
रत्नानि:
Karma
TypeNoun
Rootरत्न
FormNeuter, Accusative, Plural
अनेकानिmany
अनेकानि:
TypeAdjective
Rootअनेक
FormNeuter, Accusative, Plural
आदायhaving taken
आदाय:
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karma
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Accusative, Plural
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Plural
आयुधानिweapons
आयुधानि:
Karma
TypeNoun
Rootआयुध
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes