Shloka 11
Ulūpī’s Disclosure and the Saṃjīvana-Maṇi: Arjuna’s Restoration (उलूपी-प्रकटनं संजीवनमणि-स्थापनं च)
Devanagari script
एषा तु विहिता शान्ति: पुत्राद् यां प्राप्ततानसि । वसुभिर्वसुधापाल गड़या च महामते,“महामते! पृथ्वीपाल! पूर्वकालमें वसुओं तथा गंगाजीने इसी रूपमें उस पापकी शान्ति निश्चित की थी; जिसे आपने अपने पुत्रसे पराजयके रूपमें प्राप्त किया है
Transliteration
eṣā tu vihitā śāntiḥ putrād yāṃ prāptatān asi | vasubhir vasudhāpāla gaṅgayā ca mahāmate ||
Translation
అర్జునుడు అన్నాడు—“మహామతీ, భూపాలా! ఇది పూర్వకాలంలో వసువులు మరియు భాగీరథీ గంగా నిర్ణయించిన అదే ప్రాయశ్చిత్త-శాంతి. అదే ‘పాపశాంతి’ నీవు ఇప్పుడు నీ కుమారుని ద్వారా—పరాజయరూపంగా—పొందితివి.”
Word by Word
एषाthis (she/this one)
एषा:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विहिताordained/established
विहिता:
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु: धा)
Formkta (past passive participle), Feminine, Nominative, Singular, passive/resultative
शान्तिःpacification/atonement/appeasement
शान्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootशान्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
पुत्रात्from (your) son
पुत्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Ablative, Singular
याम्which (that)
याम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राप्तhaving obtained/received
प्राप्त:
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु: आप्)
Formkta (past active/resultative participle), Masculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), Second, Singular, Parasmaipada
वसुभिःby/with the Vasus
वसुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Instrumental, Plural
वसुधा-पालO protector of the earth (king)
वसुधा-पाल:
TypeNoun
Rootवसुधा + पाल
FormMasculine, Vocative, Singular
गङ्गयाby/with (the river) Ganga
गङ्गया:
Karana
TypeNoun
Rootगङ्गा
FormFeminine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
महामतेO great-minded one
महामते:
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
अर्जुन उवाच
Characters & Entities
A
ArjunaV
VasusG
GaṅgāVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes