Shloka 29
Āśvamedhika Parva, Adhyāya 77 — Saindhava resistance, Arjuna’s restraint, and Duḥśalā’s supplication
तस्य शब्देन वित्रेसुर्भयार्ताश्च विदुद्र॒ुवु: । मुमुचुश्नाश्रु शोकार्ता: शुशुचुश्चापि सैन्धवा:,कितने ही गाण्डीवकी टंकार-ध्वनिसे ही थर्रा उठे। बहुतेरे भयसे व्याकुल होकर भाग गये और अनेक सैन्धव योद्धा शोकसे आतुर होकर आँसू बहाने एवं शोक करने लगे
tasya śabdena vitrēsurbhayārtāś ca vidudruvuḥ | mumucuś cāśru śokārtāḥ śuśucuś cāpi saindhavāḥ ||
ఆ (గాండీవ) ధ్వనితో వారు భయంతో వణికిపోయిరి; భయార్తులై అనేకులు దిక్కులన్నిటికీ పరుగెత్తి పారిపోయిరి. ఇంకా చాలామంది సైంధవ యోధులు శోకంతో కుంగి కన్నీళ్లు విడిచి విలపించిరి।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how inner states—fear and grief—can collapse martial resolve even before weapons strike. In the epic’s ethical frame, true strength is not only physical prowess but steadiness of mind; panic leads to flight, while attachment and loss lead to lamentation.
A formidable sound—understood in context as the twang of Arjuna’s Gāṇḍīva—reverberates across the field. Hearing it, many warriors panic and flee, while the Saindhavas, already burdened by impending defeat and loss, weep and mourn.