Shloka 3
प्राग्ज्योतिषे वज्रदत्त-धनंजय-समागमः
Vajradatta Confronts Dhanaṃjaya at Prāgjyotiṣa
रथिनो बद्धतूणीरा: सदश्वैः समलंकृतै: । परिवार्य हयं राजन ग्रहीतुं सम्प्रचक्रमु:,'पाण्डवोंका यज्ञसम्बन्धी उत्तम अश्व हमारे राज्यकी सीमामें आ पहुँचा है” यह जानकर त्रिगर्तीीर कवच आदिसे सुसज्जित हो पीठपर तरकस बाँधे सजे-सजाये अच्छे घोड़ोंसे जुते हुए रथपर बैठकर निकले और उस अश्वको उन्होंने चारों ओरसे घेर लिया। राजन! घोड़ेको घेरकर वे उसे पकड़नेका उद्योग करने लगे
Vaiśampāyana uvāca — rathino baddhatūṇīrāḥ sadaśvaiḥ samalaṅkṛtaiḥ | parivārya hayaṃ rājan grahītuṃ sampracakramuḥ ||
రాజా! రథికులు వెనుక తూణీరాలు బిగించి, శ్రేష్ఠ అశ్వాలతో యుక్తమైన అలంకృత రథాలపై ఎక్కి, ఆ అశ్వాన్ని నాలువైపులా చుట్టుముట్టి పట్టుకొనుటకు ప్రయత్నించిరి.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how ritual sovereignty (the Aśvamedha horse’s free passage) becomes a moral and political test: to restrain or seize the horse is to contest the sacrificer’s authority, raising questions of rightful power, duty of neighboring rulers, and the dharmic limits of resistance.
Armed chariot-warriors, fully equipped with quivers and fine horses, surround the consecrated sacrificial horse and begin trying to capture it—an overt challenge that typically provokes confrontation with the sacrificer’s protectors.